به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای رسانه و شبکه های اجتماعی ،یازدهمین برنامه‌ چهل سال با رسانه ها با موضوع رسانه ها و مسئولیت اجتماعی 25 دی ماه در فرهنگ سرای رسانه برگزار شد.\r\nدر این برنامه سیدضیاء هاشمی، مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، عباس سلیمی نمین، مدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران و استاد دانشگاه، اکبر نصراللهی، رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه با اجرای فرید محمدی در موضوع مورد نظر به بحث و گفتگو پرداختند.\r\n\r\nعباس سلیمی‌نمین؛ مدیردفتر تاریخ مطالعات ایران، با اشاره به تعریفی از مسئولیت اجتماعی اظهار کرد: قطعا هر رسانه اعم از اینکه دارای چه گذشته ای باشد، تعهدی در قبال مخاطبانش به عنوان حلقه واسطه دارد. کانون های قدرتمند و مراکز تصمیم ساز نیازمند یک تغییر واسط هستند تا یک ارتباط اصولی ایجاد شود و رسالت و وظیفه اجتماعی رسانه ها این است که دراین زمینه صادقانه عمل کنند.\r\nوی افزود: رسانه ها باید قدرت انعکاس رویدادها را داشته باشند و در این زمینه صادقانه عمل کنند. این نگاه می تواند، تأییدی، اصلاحی و منفعتی نسبت به صاحبان قدرت بوده و تأثیرگذار باشد. همچنین می توانند به حق از سوی مردم مسائل را مطرح و پیگیری کنند تا در حوزه تصمیم سازی نظرات مردم اعمال شود.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه ها را به پنج دسته تقسیم می کنم. البته این تقسیم بندی شامل رسانه های دولتی است که بودجه عمومی دارند. اول، رسانه های خبری هستند؛ دوم، رسانه های وابسته به کانون قدرت های اقتصادی پنهان؛ سوم، رسانه هایی که نگاه اقتصادی دارند، بدون آنکه نگاه حرفه ای در کارشان دخیل باشد. در واقع؛ این رسانه ها نگاه کاسب کارانه دارند و چهارم؛ رسانه هایی که رسالت فرهنگی برعهده دارند و رویکردشان در راستای ارتقای منزلت فرهنگی جامعه است.\r\nوی افزود: از رسانه های دولتی چندان نمی توان انتظار یک رسانه مستقل نسبت به دولت داشت. برای مثال از خبرگزاری جمهوری اسلامی انتظار برخورد حزبی را نمی توانیم داشته باشیم. البته باید نگاه منصفانه و منطقی در این رسانه باشد ضمن آنکه دولت و مردم را باید در مراحلی راضی نگه دارد.\r\nوی یادآور شد: رسانه های متکی که به کانون قدرت، گاهی در دو طرف مردم و دولت عملکردشان کمرنگ است. چرا که به کانون قدرت های اقتصادی پنهان متکی هستند. اینها نه وظیفه تبیینی دارند و نه اجراکننده وظیفه اجتماعی اند.\r\nمدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران تصریح کرد: سالم ترین کار رسانه، رسانه هایی هستند که با انگیزه حمایت از حقوق جامعه و در راستای ارتقای آگاهی های جامعه عمل می کنند. این قشر از رسانه ها به مرور تضعیف می شوند و هر یک از آنها زمانی که اخبارشان در رسانه ملی بازخوانی می شود، باید رسانه ملی تأکید کنند که این رسانه ها چه جایگاهی دارند تا مردم آنها را بیشتر بشناسند.\r\nوی بیان کرد: ما براساس قانون اساسی، برای آنکه مطبوعات مستقل شوند و جایگاه مناسبی داشته باشند و بتوانند در برابر رسانه های حزبی و کانال های قدرت، ادامه حیات دهند، یارانه هایی را تصویب کرده ایم که به رسانه های فعال اختصاص دهند. در این مسأله نقض غرض وجود دارد.\r\nدولت از طرفی به رسانه ها یارانه می دهد تا سالم بمانند و روی پای خودشان بایستند و مستقل عمل کنند و از طرفی هم پرداخت از سوی روابط عمومی به رسانه ها عادی سازی شده است.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه ها را باید به عنوان نهادی که میان مردم و حوزه های رسمی پیوند ایجاد می کنند، به رسمیت بشناسیم. متأسفانه این نقش هنوز به رسمیت شناخته نشده است. نه تنها رسانه ها را به رسمیت نمی شناسیم بلکه گاهی در جهت تخریب آنها قدم برمی داریم و حتی اعتبارات مصوب آنها را هم پرداخت نمی کنیم.\r\nوی بیان کرد: آسیب های اجتماعی دارای سطح و عمق هستند. رسانه ها درباره آسیب های اجتماعی بسیار کوتاه مدت و در سطح کار کردند. برای مثال فقر یک ظاهر و باطن دارد.\r\nسلیمی نمین اظهار کرد: گاهی اوقات برخی رسانه ها مدیری را اسوه می کنند که نگاه مناسبی به فقر و بی عدالتی ندارد . مدیری که فاصله اش با توده های فقیر بسیار است، دغدغه فقر را نخواهد فهمید. این نوع مدیران با آموزه های اسلامی و انقلابی ما مطابق نیستند.\r\nوی بیان کرد: رسانه ها نه تنها در سطح عمل می کنند بلکه در همین سطح، به جلب مخاطب می پردازند. مشکلی که جامعه امروز دارد، سطحی شدن آنها به واسطه بروز رسانه های نوین است. این رسانه های نوین ذائقه مخاطبان را سطحی کرده است؛ تا جایی که دیگر مخاطب به عمق ماجرا و مطالعه درباره آن موضوع نمی پردازد.\r\nسلیمی نمین اظهار کرد: زمانی که بحث بودجه می شود، رسانه ها تنها روی مؤسساتی متمرکز می شوند که هیچ دلیلی برای تمرکز آن نیست. درحالی که می توانند در این موضوع مسائل مهم تری را مورد توجه قرار دهند. اگر رسانه ها می خواهند در حل آسیب های اجتماعی نقش جدی ایفا کنند باید جامعه را به سمت عمیق تر شدن هدایت کنند و علاوه بر آن، خودشان هم به عمق بخشی کمک کنند.\r\nوی بیان کرد: مخاطبان را به عمیق شدن دعوت می کنم چراکه عوامل مختلفی دست به دست هم داده اند تا مردم را به سطحی بودن سوق دهند. اگر کسی وارد عمل شد تا اعتبارات حوزه علمیه را بگوید باید متوجه شویم که قصد او از فاش کردن این موضوع چیست. البته شفاف سازی خوب است اما باید انگیزه طرف مقابل مان را متوجه شویم.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: امروزه متأسفانه از کارشناسان دارای انحراف ذهنی، استفاده مبسوط می کنند تا مردم را فریب دهند و از موضوع اصلی به دور کنند. \r\nدر ادامه این بحث سیدضیاء هاشمی، مدیرعامل خبرگزاری ایرنا با اشاره به معنای مسئولیت اجتماعی گفت: مسئولیت اجتماعی به معنای نقدپذیری است؛ چراکه رسانه حق سوال دارد یعنی خودش هم در معرض سؤال قرار بگیرد و این یعنی رسانه نقاد باشد.\r\nوی افزود: مسئولیت پذیری یعنی نقدپذیری، رسانه چشم و گوش مردم است در عین حال که زبان مردم هم باید باشد تا مطالبات مردم را از مسئولان مطرح و پیگیری کند. همچنین در این فرآیند رسانه ها باید ایمن باشند.\r\nمدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: در دنیای مدرن، رسانه ها کانون قدرت و ابزارند و رسانه از جمله کانال هایی بوده که در حوزه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دیگر حوزه ها اثرگذار است.\r\nوی بیان کرد: رسانه ها در برابر تعهدات اجتماعی باید تأثیرگذار باشند براساس اصول علمی، صحت مطالب و تحلیل هایش پاسخگو باشد. همچنین رسانه ها باید از استقلال حرفه ای برخوردار باشند که این امر نیازمند مطالب دقیق و قابل ارزیابی است.\r\nوی با اشاره به این موضوع که رسانه دولتی به معنای روابط عمومی دولت نیست، گفت: رسانه در ذات خود نیاز دارد که استقلال ملی داشته باشد و رسانه دولت، مستقل از دولت است و این امکان وجود ندارد که رسانه استقلال نداشته باشد.\r\nمدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: رسانه ها باید حقایق را منتشر کنند و اگر وابسته به حزب و نهاد اقتصادی باشند و تبدیل به بلندگوی آن نهاد شود، دیگر رسانه نیستد. اگر به رسانه ها اعتماد نباشد، رسانه اعتمادش را از دست خواهد داد.\r\nوی بیان کرد: اگر رسانه ها نتوانند با مخاطبان شان ارتباط برقرار کنند، استقلال خود را از دست خواهند داد.\r\nهاشمی اظهار کرد: اگر رسانه مرجعیت رسانه ای نداشته باشد، هیچ خدمتی به نظام نکرده است و جا را برای رسانه های بیگانه باز می کند. ما باید بتوانیم اصول حرفه ای را حفظ کنیم.\r\nوی افزود: خبرگزاری ایرنا، صدای خبرگزاری ملت، خبرگزاری میزان صدای قوه قضاییه و دیگر رسانه ها که صدای نهادها و سازمان های مختلف هستند، باید استقلال رسانه ای داشته باشند. اگر یک خبرگزاری روابط عمومی یک قوه، نهاد و سازمانی باشد، نمی تواند رسالت خود را انجام دهد.\r\nمدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: دانشگاه ها محل ایده پردازی هستند. اگر قرار نیست این ایده ها اجرایی شوند، پس چرا در دانشگاه ها مطرح می شود. هر رسانه ای از منظر خود تولید و پخش محتوا می کنند. هر رسانه ای با رسانه دیگر متفاوت بوده و این تکثر رسانه به نفع کشور است، اما رسانه ها باید صداقت، دقت و استقلال حرفه ای داشته باشند.\r\nوی بیان کرد: خبرگزاری ایرنا، رسانه نظام است اما عملکردش با روابط عمومی متفاوت است.\r\nوی افزود:.همه رسانه ها اعم از حوزه های علمیه، مجموعه های فرهنگی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و دیگر نهادها باید پاسخگوی مسائل و مشکلات کشور باشند.\r\nمدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: رسانه ها باید مسائل کشور  را از مسئولان مطالبه کنند تا آنها پاسخگو باشند. ما باید تکلیف را روشن کنیم و استقلال حرفه ای داشته باشیم تا بتوانیم رسانه ای در تراز انقلاب داشته باشیم.\r\nوی بیان کرد: رسانه مسئولیت اجتماعی دارد و نقد پذیر است. ما نیازمند رسانه های مستقل هستیم. به نفع نظام است که رسانه ها نقاد و نقد پذیر باشند. به هرحال این عوامل مهم ترین رکن رسانه های مستقل هستند. ما باید از رسانه های مستقل حمایت کنیم و آنها را به رسمیت بشناسیم.\r\nهاشمی با اشاره به نقش مهم رسانه ها در حوزه اجتماعی گفت: دنیای امروز براساس اصل ارتباطات است و رسانه ها نقش تعیین کننده ای در تحولات اجتماعی جامعه دارند. آنها طی چند دهه اخیر عملکرد موفقی داشته اند تا جایی که امروزه بیش از 10 هزار رسانه فعال هستند و نقش آفرینی می کنند. در عین حال باید شاهد حرکت های جدید در  عملکرد رسانه ها باشیم که این حرکت ها در شأن انقلاب باشد.\r\nوی افزود: رسانه مطلوب رسانه ای است که آگاهی بخش بوده و شفافیت داشته باشد تا بتواند مشارکت و اعتماد مخاطب را جلب کند. بحث کارتن خوابی را رسانه ها آغاز کردند و پس از آن مدیران وارد عمل شدند یا در مسائل فقر و مناطق محروم، نقش رسانه ها بسیار مهم بود.\r\nمدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: رسانه ها باید در بحث نظارتی شجاعانه تر و خلاقانه تر باشند تا اعتماد مخاطب را جلب کنند و رسانه به عنوان یک مرجع باشد. رسانه ها باید در مسئولیت اجتماعی با مخاطبانش باشد؛ چراکه رسانه بدون مخاطب وجود ندارد. رسانه ها باید شجاعانه واقعیت را مطرح کنند چراکه آنها چشم و گوش و زبان گویای مردم هستند.\r\nوی ادامه داد: رسانه قرار نیست که باور همه را به دوش بکشد و حوزه های نظارتی باید کارشان را به درستی انجام دهند؛ همچنین حوزه فرهنگ باید کارآمدی داشته باشد. رسانه ها نباید به دلیل منافع خودشان از واقعیات چشم پوشی کنند. اگر ظلمی وجود دارد حتما رسانه ها باید وارد میدان شوند.\r\nوی بیان کرد: عدالت امر شریفی است که بدون آن نظام و جامعه بها پیدا نمی کند. به تعبیر حضرت علی(ع)؛ خدمت بدون عدالت معنا ندارد. عدالت در عمل سخت است و باید برای تحقق آن تلاش کنیم. امروز رسانه ها باید با مسأله پول شویی مقابله کنند و از مسئولان مربوطه پرسش های خود را جویا شوند.\r\nمدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: وقتی اتفاقی در دانشگاه رخ می دهد، مقامات باید پاسخگو باشد. شهردار امروز و گذشته هم باید پاسخگوی بسیاری از مشکلات و مسائل باشد. همه این ها حق الناس است. مبنای دینی رسانه های کشور امر به معروف و نهی از منکر بوده و ما باید همراه با این رویکرد اشکالات را ببینیم.\r\nاکبر نصراللهی، رییس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه در ادامه این مبحث با اشاره به سابقه تاریخی مباحث مسئولیت رسانه ها در مجامع مختلف گفت؛ مسئولیت اجتماعی در اسلام با امربه معروف و نهی از منکر مرتبط است و در اسلام فرستنده پیام و مبلغ در قبال محتوای پیام و پیامدهای آن مسئول است و باید در قبال عملکرد خود پاسخگو باشد.\r\nرییس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه ها گفت: رسانه ها نسبت به عملکرد گذشته، کنونی و آینده خود مسئول هستند و این مسئولیت سطوح مختلفی دارد که می تواند مسئولیت در برابر خدا، خویش و خانواده، دیگران، طبیعت و محیط زیست باشد.\r\nنصراللهی افزود برای مسئول و پاسخ بودن شروطی نیاز است که از جمله آن قدرت و توانایی ، علم و آگاهی ، اختیار و آزادی رسانه ها و خبرنگارن است که متاسفانه به دلایل مختلف این شرایط هم در کشور برای خبرنگاران و رسانه ها مهیا و مطلوب نیست.\r\nاین استاد دانشگاه با تاکید بر ضرروت پاسخگویی همه رسانه ها گفت زمانی که مسئولیت اجتماعی رسانه ها مطرح می شود به این معناست که رسانه ها تا چه اندازه در ادای وظایف و نقش های اطلاع رسانی ،آموزشی ،تفریحی و نظارتی و کارهای حرفه ای بویژه دقت و سرعت و بی طرفی و انصاف و طرح دیدگاههای مختلف پاسخگو هستند.\r\nنویسنده کتاب راهنمای پوشش خبری با تاکید بر نقش نظارتی رسانه ها گفت ؛رسانه ها باید به موازات دستگاههای نظارتی بر عملکرد مسئولان و تعهدات بخش های مختلف در تحقق اهداف چشم اندازها و اسناد بالادستی نظارت داشته باشند و مطالبات مردم را از آنها پیگیری کنند.\r\n به گفته نصراللهی مسئولیت رسانه ها اقتضا می کند حتی در صوورت ضرورت بر عملکرد دستگاههای نظارتی رسمی کشور هم نظارت کنند و انحراف و کم کاری احتمالی را به موقع به مردم اعلام کنند.\r\nوی با تاکید بر ضرورت استقلال رسانه های عمومی و ملی از کنشگران سیاسی و قوای مختلف گفت : اشکالی ندارد رسانه های حزبی سخنگو و مدافع اهداف و سیاست های آن حزب و بخش باشند اما در شرایط تعارض منافع حزبی و ملی ، همواره باید منافع ملی را بر منافع جناحی ترجیح دهند.\r\nنصراللهی با اظاره به وظایف رسانه های عمومی گفت از رسانه های ملی مثل خبرگزاری جمهوری اسلامی و صداوسیما انتظار می رود مدافع مردم و امنیت ملی باشند.\r\nنصراللهی با اشاره به توسعه کمی و کیفی رسانه ها بعد از انقلاب اسلامی و اقدامات خوبی که در چهار دهه گذشته بویژه سال های اخیر در مورد جلب کمک های مردم زلزله های رودبار،بم،ورزقان و ازگله ،طرح موضوع کودکان کار، گورخواب ها، جلب مشارکت مردم در مناسبت های ملی مثل راهپیمایی های ۲۲ بهمن، روز قدس، انتخابات،دفاع مقدس گفت: باوجود اقدامات درخور قدردانی رسانه ها اما همچنان رسانه های کشور با توجه به آرایش جدید رسانه های و مسئولیت هایی که دارند در طراز انقلاب اسلامی نیستند.\r\nبه گفته نویسنده کتاب مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانه های حرفه ای ، کشور ایران در معرض چالش ها ،مسایل مخاطرات و بحران های مختلف از جمله بحران های زیست محیطی و طبیعی هستند اما رسانه ها به استناد آمارها و مشاهدات نتوانسته اند در تبدیل برخی مخاطرات قابل پیشگیری به بحران ها جلوگیری کنند.\r\nوی با اشاره موضوع ریزگردها گفنت ریزگردها از سال ۸۲ در خوزستان خودنمایی کرد اما به دلیل پوشش رسانه ای و توجه ناکافی در اواخر سال 95 کشور بعد از تعطیلی چند شهر خوزستان و برجسته سازی این موضوع در فضای مجازی ؛ رسانه های رسمی و مسئولان وارد میدان شده اند.\r\nسوال این اگر از سال 82 رسانه ها مسئولیت خودشان را در این خصوص انجام می دادند امروز با این پدیده مخل امنیت ملی مواجهه می شدیم؟ به گفته نصراللهی اگر امروز موضوع ریزگردها اهمیت یافته به دلیل وجود شبکه های اجتماعی بود. رسانه های رسمی از مردم عقب تر هستند و باید خود را به روز کنند.\r\nرییس دانشکده علوم ارتباطات پرداخت رویدادی به موضوعات مهم ملی و راهبردی ، توجه ناکافی به نامگذاری های سال و افتصاد مقاومتی و گفتمان مقام معظم رهبری در مورد مبارزه با فقر و فساد و تبعیض و بهره برداری سیاسی از حوادث و بحران های انسانی، کم کار در پوشش و پیگیری آسیب های اجتماعی ، طرح مشکلات کشور بدون اخذ نظر های کارشناسی و راهکار های رفع آن را از جمله ضعف های دیگر رسانه ها در ایفای مسئولیت های شان اعلام کرد.\r\nنصراللهی اظهار کرد: رسانه ها نباید فقط به طرح مشکلات اکتفا کنند بلکه مسئولیت دارند در کنار آن به راه حل های کارشناسی رفع آن هم توجه کنند تا مردم تصور نکنند که کشور با انبوهی از مشکلات غیرقابل حل روبرو هستند.\r\nوی بیان کرد: رسانه ها باید مستقل باشند اما متأسفانه بسیاری از آنها مستقل از مردم شده اند درحالی که باید حامی آنها شوند.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه ها حرییم و حرم نظام جمهوری اسلامی و مردم هستند و مسئولان باید آن ها را باور وبه آنها اتکا و مشارکت آنها در حل مشکلات کشور استفاده کنند اما متاسفانه آستانه تحمل مسئولان کم است .\r\nلینک گزارش تصویری: http://resaneh.farhangsara.ir/?p=10508...
به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای رسانه و شبکه های اجتماعی، یازدهمین و دوازدهمین نشست از سلسله‌نشست‌های چهل سال با رسانه‌ها روز سه‌شنبه 25 دیماه ساعت 9:30 و 11:30 با موضوع «رسانه‌ها و مسئولیت اجتماعی و رسانه ها و شایسته سالاری»  برگزار می‌شود.\r\n \r\n در نشست نخست سید ضیاء هاشمی مدیر عامل خبرگزاری جمهوری اسلامی \"ایرنا\"به عنوان میهمان ویژه  و عباس سلیمی نمین مدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران و استاد دانشگاه و اکبر نصرالهی رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه به عنوان کارشناسان و در نشست دوم مسعود بصیری رئیس سازمان بسیج رسانه به عنوان میهمان ویژه و دکتر زهرا محمودی استاد دانشگاه و دکتر امیرعبدالرضا سپنجی استاد دانشگاه به عنوان کارشناسان در این نشست حضور خواهند داشت. \r\n \r\nعلاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند به فرهنگ‌سرای رسانه و شبکه‌های اجتماعی واقع در پاسداران، خیابان گل‌نبی، میدان قبا مراجعه کنند و برای دریافت اطلاعات بیشتر با شماره تلفن ۲۲۸۸۸۶۸۱ تماس بگیرند. \r\n \r\n\r\n \r\n ...
به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای رسانه و شبکه‌های اجتماعی، دهمین برنامه «چهل سال با رسانه‌ها»؛ با موضوع رسانه‌ها و آموزش‌های دینی برگزار شد.\r\nدر این نشست علاء المحدثین؛ محقق برجسته اهل بیت(ع)، علیرضا رحیمی، محقق دین و رسانه و مسعود فکری استاد دانشگاه با اجرای فرید محمدی، درباره رسانه‌ها و آموزش‌های دینی به بحث و گفتگو نشستند.\r\nمسعود فکری، استاد دانشگاه با اشاره به موضوع تربیت و آموزش دینی اظهار کرد: تربیت و آموزش دینی از جمله موضوعات رسانه است و مفهومی که در این موضوعات مدنظر بوده انتقال آن بخشی از آموزش هایی است که در سه شاخه رفتارهای دینی، بنیان های تخصصی و باورهای دینی شکل می گیرد.\r\nوی افزود: درچهل سال پس از انقلاب شاهد تحول فرهنگی بودیم و آموزش ها در راستای تربیت دینی باشد. آموزش در حوزه دین ناگزیر به تغییر رفتار، ناپایدارسازی در باورهای انسان است که منجر به نوعی کنش های بیرونی می شود.\r\nوی بیان کرد: باید در این چهل سال این موضوعات بررسی شود که از چه مرحله ای به چه مرحله ای رسیده ایم؟ در حوزه اخلاق و باورهای اعتقادی تا چه اندازه پیشرفت کرده ایم و با آرمان های متعالی تا چه اندازه فاصله داریم. بنظر می رسد در برخی از حوزه ها پیشران ودر برخی دیگر شاهد تلاش برای پیشرفت هایی هستیم.\r\nفکری با اشاره به این موضوع که انقلاب اسلامی، یک فرصت طلایی برای آموزش های دینی ایجاد کرده است، اظهار کرد: پیش از انقلاب یک هزار کتاب منتشر شده و امروز این رقم به ده هزار کتاب افزایش یافته است. آیا این آمار نشان از تغییر در مخاطب می‌شود یا ما دچارغفلت شده ایم؟ پیش از انقلاب 10 مسجد بود و امروزه این رقم دو برابر شده است؛ از آنجا که کارکرد مسجد ایجاد تحول در زندگی است و زندگی افراد را به اخلاق دینی نزدیک می کند، اگر به موازات آن رسانه ها عملکرد خوبی داشته باشند، شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود.  \r\nوی بیان کرد: یادگیری باید همراه با تحول باشد؛ رسانه دو مأموریت دارد که می توان به آگاهی بخشی و اثربخشی اشاره کرد. رسانه ها می توانند در بخش آگاهی بخشی حوزه دین عملکرد موفقی داشته باشند.\r\nاین استاد دانشگاه با اشاره به میزان اثربخشی فعالیت‌ها گفت: ما در حوزه کارکرد عمومی باید از گسست بین محتوایی که باید به محصول برسد، غافل نشویم؛ زیرا زمانی که میان محتوا و محصول فاصله ایجاد می شود، در ذائقه مخاطب و مخاطب شناسی دچار آسیب خواهیم شد.\r\nوی افزود: قالب میزگرد عموما برای برنامه های دینی درنظرگرفته می شود. در این جا چنین پرسشی مطرح می شود که آیا مخاطبان این نوع قالب را می پسندند. باید گفت که در شناخت ذائقه مخاطب دچار مشکل هستیم.\r\n \r\n\r\nفکری اظهار کرد: تولیدات محصولات فرهنگی نیازمند بستر قوی و غنی است. در این صورت می توانیم اثربخشی خود را داشته باشیم. اثربخشی در برخی از سریال های تاریخی کم رنگ است.\r\nوی بیان کرد: زمانی که متخصصان دانش ارتباطات به بحث رسانه ای می پردازند، ممکن است رسانه ای را موفق بدانند که مخاطب بیشتری را جذب کنند. اما به هرحال رسانه ها برای خود هدف های از پیش تعریف شده ای ندارند. برای مثال یک برنامه با پیامی که قرار است منتقل داده شود، متفاوت است.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: در یک برنامه باید سه عنصر را در نظر بگیریم که می توان به اصالت(اعتبار برنامه)، جذابیت و اثربخشی اشاره کرد. در سریال های تاریخی و دیگر برنامه های دینی نمی توانیم میان محتوایی که از اصالت و محتوای جذابی برخوردار است، ارتباط برقرار کنیم. برای مثال سریالی به نام برره از تلویزیون پخش شد؛ پس از پخش این سریال ادبیات بررره در میان افراد جامعه ترویج یافت و افراد دیالوگ ها را تکرار می کردند. آیا در حوزه دینی توانسته ایم ادبیاتی این چنین را منتشر کنیم. ما نیازمند این هستیم که افرادی وارد میدان شوند تا از تجربیات شان بهره مند شویم.\r\nوی افزود: در سال 57 زمانی که فردی از خارج کشور وارد می شد،آگاه به همه مسائل منطبق با موضوعات دینی بود درحالی که امروز که در سال 97 هستیم، فردی از خارج از کشور داخل می شود، شاهد تعارضاتی است. رسانه در این امر تا چه اندازه نقش داشته و توانسته از عهده نقش خود بربیاید.\r\nفکری اظهار کرد: از آنجا که مفاهیم دینی غالبا انتزاعی و فراملموس است، رسانه ها باید بتوانند در تبدیل آن به مفاهیم روز تلاش کنند. ما می توانیم فضیلت های دینی را در کتاب های اخلاقی قرار دهیم و آن را در زندگی روزمره محقق کنیم. برای مثال گذشت، فداکاری از جمله این مؤلفه ها هستند.\r\nوی افزود: ما در حوزه مخاطب شناسی، طبقه بندی افکاری نداریم. همچنین در این دوره پیام رسان های غیرمستقیم برای افراد سودمندتر هستند. در کتاب های آموزش اگر تمرین را امری بزنیم، تأثیرگذار نخواهد بود.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: در عمده فیلم هایی که پخش می شود، سطح  مردمان بالای جامعه را نشان می دهند. زمانی که جامعه این تفاوت را مشاهده می کند، فکر می کند که در حق او اجحاف شده است.\r\nوی بیان کرد: فضای مجازی به لحاظ تعاملی، اثرپذیری و اثربخشی اش با دیگر رسانه ها متفاوت است. رسانه ها باید براساس نیازها و ذائقه های مخاطب به روز باشند. رسانه های ما از طریق فضای مجازی می توانند عملکرد موفقی داشته باشند تا جایی که یک پاراگراف از مطالب را در این رسانه نوین قرار دهند.\r\nدر ادامه علیرضا رحیمی، محقق دین، با طرح این پرسش که آیا می‌توان از رسانه انتظار داشت که امکان و فرصتی برای تربیت و آموزش باشد، گفت: شخصیت و هویت انسان اگر پایدار نباشد، یادگیری صورت نخواهد گرفت و تربیتی هم در آن محقق نخواهد شد.\r\nوی افزود: کارجدی در حوزه اثربخشی دینی در رسانه ها صورت نگرفته است. بنابراین نمی توانیم قضاوت جدی در عملکرد رسانه ها داشته باشیم.\r\nاین محقق دین تصریح کرد: اگر رسانه‌ها از نظر یاد دهنده مربی باشند، باید بررسی کنیم که این مربی چه ویژگی‌هایی دارد و چه کارهایی انجام داده است؛ اما اگر به عنوان معلم بررسی کنیم، باید گفت که این رسانه تا چه اندازه موفق بوده است.\r\nوی بیان کرد: اگر رسانه به عنوان مربی درنظر بگیریم باید چند ویژگی داشته باشیم. رسانه ها باید یادگیری نافع ایجاد کنند؛ چراکه جامعه ای با فرهنگ دینی به واسطه آموزش های خاصی می تواند در حوزه دینی عملکرد موفقی داشته باشد.\r\n\r\nرحیمی اظهار کرد: تربیت به مانند شبه جزیره ای می ماند که متصل به فرهنگ، مبانی فرهنگی و زیرساخت های جامعه و برآمده از فرهنگ است. همچنین یادگیری می تواند جنبه مثبت یا منفی داشته باشد. یادگیری از یک منبع اخذ می شود و منابع فلسفی تربیت و بخش عملی آن کاربردی است.\r\nاین محقق دین با اشاره به این که در جامعه دینی، دین تعیین کننده است گفت: برای هر فعالیتی باید هدفی وجود داشته باشد. اگر نیاز در فرد به درستی صورت بگیرد، عنصر جذابیت هم به تناسب آن محقق خواهد شد. چرا باید اثربخشی یک اثر را در زبان مردم متوجه شویم. اثربخشی باید در ماندگاری آن برنامه باشد نه آنکه چون دیالوگ های برنامه ای توسط مردم تکرار می شود و بر زبان مردم است، پس آن برنامه اثربخش است؛ درحالی که برخی از این برنامه ها ماندگار نیست.\r\nوی افزود: معتقدم نیاز باید براساس «نیازهای اصیل» باشد یعنی این نیازها براساس نیازهای واقعی انسان صورت بگیرد. شیوه ارائه باید جذاب، موفق و ماندگار باشد. اگر این نیازها در قسمت نیازهای اصیل باشد، مبنای تعامل اصحاب رسانه و مخاطب می شود و همه محتوا و عملکرد به نوعی ساخته فکر اوست و باید درنظر داشته باشیم که رسانه یک تحلیل گر است نه یک تزریق کننده.\r\nرحیمی اظهار کرد: ما امروز باید باور کنیم کسی که برنامه را تماشا می کند، منفعل نیست. باید گروه سنی مخاطبان را از یکدیگر تفکیک کنیم. معتقدم رسانه اگر ژست آموزش را به خود بگیرد، زمین می خورد. همچنین کودکان پذیرنده تر از بزرگترها در ارائه پیام هستند؛ بنابراین آموزش بزرگسالان باید به گونه ای باشد که آنها را به سمت پیام سوق دهد.\r\nوی افزود: اگررسانه ها در برنامه های دینی هم ژست معلمانه ای داشته باشند، شکست می خورند. باید برنامه به گونه ای تهیه و تولید شود که اثربخشی لازم را داشته باشد.\r\nاین محقق دین اظهار کرد: ما در این سال ها حجم بسیاری از برنامه ها را تولید کردیم که نامش مذهبی و رویکردش آموزش دین بود اما به لحاظ محتوا جذابیت خاصی نداشت.\r\nوی بیان کرد: گاهی اوقات برخی از برنامه های دینی شامل پیام های بی مورد و بی جایی است که حوصله مخاطب تمام می شود و دیگر دوست ندارد که آن برنامه را مشاهده کند. همچنین برخی دیگر از برنامه ها میل به عطش نمی کنند و فکر می کنیم با ایجاد چالش در برنامه می توانیم به جذابیت برنامه کمک کنیم. معتقدم چالش یعنی در آرامش و سکوت در ذهن مخاطب سؤال ایجاد کنیم تا مخاطب به سراغ پاسخ آن پرسش برود.\r\nرحیمی اظهار کرد: در غرب شاهد هستیم که در قالب موسیقی عناصر دینی و مذهبی را به زیباترین شکل ممکن مطرح می کنند و آن قدر آثارشان جذاب است که توانسته اند بسیاری از مخاطبان را جذب کنند.\r\nوی بیان کرد: در فضای مجازی، شاهد کلمات قصار هستیم؛ بنابراین می توان کمی دقیق تر در این حوزه فعال شد. ما در فضای مجازی با پختگی مخاطب روبرو هستیم درحالی که رسانه های ما این پختگی را نمی بینند و نسبت به آن بی توجه هستند.\r\nاین محقق دین تصریح کرد: برنامه سازان و سیاستگذاران باید نگاه شان این باشد که به مخاطبان توجه کنند و آنها را به رسمیت برسانند. مخاطبان هوشمند و آگاه هستند که باید روی آن کار شود که البته این فعالیت ها باید ایجاد باشد چراکه فعالیت سلبی نه تنها تأثیرگذار نخواهد بود، بلکه زیان آور است.\r\nدر ادامه علاء المحدثین؛ محقق برجسته اهل بیت(ع)؛ با اشاره به کیفیت آموزش‌های دینی در رسانه گفت: ما طی چند دهه شاهد تغییر فرهنگی در سطح دنیا هستیم و دنیا تبدیل به دهکده جهانی شده است. برای مثال اوایل انقلاب برنامه‌های صداوسیما در ماه رمضان محدود بود اما امروزه در این ایام مبارک شاهد جشنواره سریال‌ها هستیم؛ بنابراین این نگاه تغییر کرده که در راستای آن اهداف هم تغییر یافته است.\r\nوی افزود: اگر مقایسه ای نسبت به گذشته داشته باشیم متوجه افراط ها و تفریط هایی بودیم. امروزه با مؤلفه های متعددی روبرو هستیم و مسائل متفاوت از گذشته شده تا جایی که معادله ها فرق کرده است.\r\nاین محقق برجسته اهل بیت(ع) تصریح کرد: باید برای تولید محتوا هزینه های بسیاری صرف شود؛ چراکه روی محتوای فکری باید سرمایه گذاری کنیم. تعداد پارامترها بیش از اندازه تغییر یافته و دشوار شده است. کارهایی انجام شده اما کافی نیست و باید تا اندازه به سرمایه گذاری در بخش تولید محتوا بپردازیم.\r\nوی بیان کرد: ملاک فاخر بودن در برنامه ها این بوده که لوکیشن برنامه در یک شهرک سینمایی و یا شهرک تاریخی باشد، درحالی که اینطور نیست. ما گاهی در این برنامه ها به اشتباه اصالت را زیر سؤال می بریم. برای مثال در سکانسی از سریال مختار، دیالوگ هایی رد و بدل می شود که اعتقادات را زیر سؤال می برد.\r\nالمحدثین اظهار کرد: گاهی در سریال های فاخر محتوای آن اعتقادات را زیر سؤال می برد و محتوای اعتقادی آن کمرنگ است. همچنین در پایان این سریال شاهد اسامی متعددی از کارشناسان مذهبی هستیم درحالی که اثری از مسائل درست دینی و مذهبی در این سریال ها شاهد نیستیم.\r\nوی بیان کرد: گاهی اوقات روال برنامه های دینی به این صورت است که مخاطب ساعت هفت بعدازظهر پرسشی را از کارشناس مربوطه مطرح می کند و چند ساعت بعد برای مثال ساعت یازده شب کارشناس به پرسش و شبهه مخاطب درباره مسائل دینی پاسخ می دهد که ممکن است آن مخاطب در این ساعت از شب خواب باشد و یا این برنامه را مشاهده نکند.\r\n\r\nاین محقق برجسته اهل بیت(ع) تصریح کرد: گاهی اوقات در فضای مجازی شاهد مسائلی هستیم که نشانگر یک جریان عادی نیست بلکه معتقدم ساعت ها برای آن مسائل فکر و طراحی شده است.\r\nوی بیان کرد: برای ترویج حجاب در رسانه هاباید وقت بیشتری گزاشته شود؛ برای مثال بانوی محجبه را در نقش یک کارگر سریال می بینیم و یک بانوی غیرمحجبه را در نقش فرد موفق مشاهده می کنیم. باید این نگاه را در سریال ها و فیلم ها اصلاح کرد. همچنین گاهی اوقات اختلاف دو کارشناس در یک برنامه را مثبت می دانیم در حالی که اینطور نیست و می توان مسائل را به گونه ای دیگر نگاه کرد. این امر نیاز به هزینه است. مجری یک برنامه مذهبی کارش به نسبت دیگر برنامه ها سخت تر است و نباید کارش را ساده بداند.\r\nالمحدثین اظهار کرد: گاهی در فضای مجازی محتواهایی تولید می شود که ضد دین است برای مثال در ایام حج، ماه محرم شبهاتی از دین مان مطرح می شود که باورکردنی نیست. ما باید در حوزه فضای مجازی وارد شویم و تولیدات دینی مؤثر و اثربخشی را در آنجا داشته باشیم.\r\n ...
به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای رسانه و شبکه‌های اجتماعی، نهمین نشست از سلسله نشست‌های «چهل سال با رسانه‌ها»، با موضوع رسانه‌ها و تعلیم و تربیت برگزار شد.\r\n در این برنامه مناظره که توسط فرید محمدی هدایت شد؛ مهمانانی همچون حجت‌الاسلام والمسلمین اسدالله طاهررضی، استاد دانشگاه؛ عباس شکرفروش، استاد دانشگاه؛ فریبرز باقری، استاد دانشگاه حضور داشتند.\r\nفریبرز باقری، استاد دانشگاه، با اشاره به تعریف مستقل تعلیم از تربیت گفت: تعلیم و تربیت تعاریف مختلف دارد و باید برای تعریف میان این دو تمایز قائل شویم تا به پیچیدگی‌های نقش رسانه پی ببریم.\r\nوی افزود: هرجا از تعلیم صحبت می‌کنیم، منظور انتقال دانش از فردی به فرد دیگر بوده و دانش به معنای علم درباره واقعیت است. همچنین زمانی که از تربیت صحبت می‌کنیم، منظور هدایت افراد و گروه‌ها به سمت و سوی یک هنجار است.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: هنجارها می‌تواند دین و حتی ضد دین باشد و تمامی رسانه‌ها در این امر نقش‌آفرین هستند. هنجارها می‌توانند زشت، زیبا و دیگر موارد باشند؛ بنابراین در درون تربیت نوعی قضاوت وجود دارد. اساسا نقش تربیتی را بدون قضاوت نمی‌توانیم درنظر بگیریم.\r\nوی بیان کرد: رابطه بین علم و تربیت رابطه عام و خاص و یا مقدمه و مؤخره نیست؛ زمانی که با نشان دادن تبلیغات خارجی، سبک زندگی خاصی را ارزش‌گذاری خاصی می‌کنیم، در این حالت ما بدون آنکه آموزش بدهیم، کارتربیت را انجام داده‌ایم. حتی در تبلیغ کالاهای خارجی، با نشان دادن تیپ‌های خاص بانوان هم به نوعی بانوان را به سمت و سوی زیبایی شناختی سوق می‌دهیم.\r\nباقری اظهار کرد: در جلسه‌ای که درباره مسائل اخلاقی صحبت می‌شود و افراد با چنین مسائلی آگاهی می‌یابند، این هم بخشی از تربیت به شمار می‌رود. معتقدم تربیت در رسانه اکثرا به صورت تلویح بوده و این تلویحات در همه آموزش‌ها، در راستای هدایت افراد است.\r\nوی افزود: اگر نگاهی بر خروجی فعالیت‌ها داشته باشیم، متوجه می‌شویم چندان رضایت بخش نیست. در جامعه اخلاقیات ضعیف شده است. البته رسانه تنها مقصر این موضوع نیست. باید نگاه مان کمی گسترده تر باشد. برای مثال اگر دایره لغات کودکان و نوجوانان پیش از انقلاب را با پس از انقلاب مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم که گنجینه لغات آن کودکان پیش از انقلاب متأثر از سینمای فیلم فارسی و اندکی لایه بی سوادی است اما امروز زمانی که نحوه صحبت کردن کودکان پس از انقلاب را مشاهده می‌کنیم، متوجه می‌شویم که گنجینه لغات و اعتماد به نفس شان افزایش یافته است.\r\nاین مدرس دانشگاه تصریح کرد: امروز جامعه در برابر رسانه موضع می‌گیرد و حتی او را زیرسؤال می‌برد و نقد می‌کند. این نشانگر تقویت رسانه است. در دوران پیش از انقلاب کودک آزاری جزء تفریحات کودکان، نوجوانان و جوانان بود اما امروزه آنها حس حمایتی نسبت به حیوانات دارند.\r\nوی بیان کرد: افزایش گنجینه لغات و زبان های محصول 40 سال رسانه استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی است. معتقدم ما به آن اندازه لازم تلاش نکردیم و حتی گاهی عملکردمان ناپسند بود.\r\n\r\nباقری اظهار کرد: در روزگاری خانواده ها شش نفره بودند اما امروزه تعدادشان کاهش یافته و آنها به تک فرزندی بیشتر راغب هستند. امروزه خانواده ها به دلیل مشکلات اقتصادی به سختی از پس زندگی بر می‌آیند. کشورهم‌اکنون دچار مشکلات بسیاری است چراکه ایران در میان همه کشورهای جهان هنجار جدیدی مطرح کرده که شعارش عدالت است. در مقابل ما شعار کاپیتالیسم تکاثر است. امروزه ما در مقابل آنها ایستاده‌ایم و مورد تهاجم قرار گرفته ایم. ما با چالش های سنگینی روبرو هستیم و رسانه ها خود را با این وضعیت رشد نداده‌اند و همچنان براساس روش های سنتی عمل می‌کنند.\r\nوی با اشاره به این موضوع که کم کاری در رسانه‌ها رخ داده است، گفت: روش های رسانه‌ها منطقی نبوده و آنها بسیار سنتی و ناکارآمد بوده‌اند.\r\nاین مدرس دانشگاه تصریح کرد: رسانه‌ها زمانی می‌توانند موفق عمل کنند که اعتبار داشته باشند. زمانی که رسانه صاحب اختیار نباشد، مخاطبانش دیگر او را جدی نخواهد گرفت. رسانه تنها صداوسیما نیست بلکه شامل کتاب و دیگر موارد می شود. متأسفانه رسانه‌ها به روش سنتی عمل کرده‌اند.\r\nباقری اظهار کرد: یکی از دلایل اخبار بیست و سی این است که حرف مردم را می زند. همچنین یکی از دلایلی که تمایل به پوشاک ملی در جامعه وجود ندارد، از بین رفتن عزت ملی است. مشکل اصلی این بوده که عزت ملی طی این سال ها آسیب دیده است. کار رسانه ها سخت شده است چراکه باید بر تغییر باور مردم کار کنند.\r\nوی افزود: رسانه ها باید با زبان مردم سخن بگویند. آیا آنها طی این سال ها با این زبان صحبت کرده اند؟ در جامعه ما صدای یک قهرمان فوتبال بیش از صدای یک نخبه شنیده می شود.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: بزرگترین ظرفیت ما عدالت اسلام است که این ظرفیت کاملا در مقابل کاپیتالیسم قرار دارد. استعمار انسان ها و تبدیل شدن به حیوان در کاپیتالیسم مشهود است. جامعه غرب از این استعمار سرخورده شده و ما می توانیم آنها را به سمت خودمان هدایت کنیم چراکه ظرفیت بی نهایتی داریم. اما جامعه ما چه کرده است؟ یک سلبریتی که اساسا اعتقادی ندارد، ارزشش بیش از دیگران در نزد مردم است. به گونه ای رفتار کرده ایم که ارزش سلبریتی ها بیش از متفکران شده است.\r\nوی افزود: غرب برای تربیت شعار دارد که شامل اشتغال فردی برای تجربه و فردیت و رقابت است. میان حوزه و دانشگاه تا چه اندازه همکاری هایی را شاهد بودیم و تا چه اندازه توانستیم آرزوی شهید مفتح را محقق کنیم؟\r\nوی افزود: عزت یعنی مهم بودن و دیده شدن است. زمانی که فردی خودش را مهم نداند؛ دیگر برایش هیچ چیزی مهم نیست. رسانه ها در افزایش عزت نفس جامعه می توانند نقش داشته باشند. افزایش اعتماد به نفس سبب می شود تا جوان کارهایش را با کیفیت افزایش دهد و تولیداتش را ارتقا دهد و برای کارش ارزش قائل شود.\r\nاین مدرس دانشگاه تصریح کرد: آرزو می کنم که حوزه و دانشگاه به معنای واقعی دست در دست هم دهند تا دو متغیر علوم انسانی روی شعارها کار کنند و آموزش و پرورش و وزارت علوم و تحقیقات را از سردرگمی خارج کنند.\r\nوی افزود: رسانه های ما باید عزت پیدا کنند و به دنبال گرایش غربی ها نباشند. همچنین رسانه ملی باید مردمی باشد و خط قرمزهایش را کمتر کند. اگر مردم خود را در رسانه ها مشاهده کنند، همه اعتبار رسانه افزایش خواهد داشت و در برابر تهاجمات فرهنگی مقاوم می شوند.‌\r\nدر ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین اسدالله طاهررضی، استاد دانشگاه؛ با اشاره بر این موضوع که تعلیم بر تربیت اولویت دارد، گفت: تعلیم یک سری مطالب مذهبی است که فرد یاد می‌گیرد. در مرحله تربیت آنچیزی که می‌داند را  به کار می‌گیرد. برای مثال دروغ بد است و او این را خوب می‌داند که دروغ بد است.\r\nوی ادامه داد: در حوزه ورزش، نام معلم، مربی است؛ چراکه مربی یاد می‌دهد که چگونه و از چه زاویه‌ای تمرین کند؛ درواقع هنر به کاربردن دانش است.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: گاهی اوقات می‌گویم فردی با تربیت و یا بی تربیت است؛ یعنی کودکی که سکوت می‌کند را کودک با تربیت می‌دانیم. در این نقطه تمایز میان علم و تربیت مشخص می‌شود. هیچ تربیتی بدون دانش رخ نمی‌دهد و فرد عملی را انجام می‌دهد که آن را یاد گرفته است.\r\n\r\nوی بیان کرد: یک ملیون واحد دانش در سطح جامعه، تنها صد واحد عمل از خود نشان می‌دهد. ما تعلیم را به عنوان پیش نیاز تربیت می‌دانیم. درواقع ایمان و عمل صالح دو روی سکه است و هیچ کدام بدون دیگری معنا ندارد و علم مقدمه ایمان است. \r\nحجت‌الاسلام والمسلمین طاهررضی تصریح کرد: آموزش اتفاق افتاده و در ذهن فرد قرار گرفته که یک پیام جدید است. این پیام جدید را رسانه‌ها در سبک های مختلف بر فرد تأثیرگذاشته و در نهایت دانش پیش نیاز تربیت است.\r\nوی افزود: در رفتار اجتماعی می‌توان قضاوت کرد که رسانه‌ها در این مدت چه کرده‌اند. با نگاهی دقیق بر رفتار انسان‌ها به راحتی می‌توان این قضاوت را انجام داد.\r\nاین مدرس دانشگاه با طرح این پرسش مبنی بر اینکه چراهر آنچه کشت می‌کنیم، با محصول درو شده برابری نمی‌کند؟ گفت: اگر یک میلیون واحد دانش ارائه کنیم، تنها صد واحد از آن دانش عملی می‌شود.انسان توانمند و علاقمند به دانش است، اما مهم‌ترین مسأله اختیار و قدرت اوست. او حق انتخاب دارد که چه پیامی را بپذیرد.\r\nوی بیان کرد: مشکل دیگرمان اخلاق است که در اخلاق عملی ضعف عمده‌ای داریم. برای مثال زمانی که فرد به یک فقیر می‌رسد، در لحظه تصمیم به کمک برای آن فقیر شود. در این زمینه کمتر کار کرده‌ایم؛ چراکه رفتار انسان‌ها این موضوع را نشان می‌دهد.\r\nحجت‌الاسلام والمسلمین طاهررضی اظهار کرد: اگر فردی کاری را انجام می‌دهد باید سه متغیر را در نظر بگیرد؛ نقشم چیست؟ درعرف جامعه؛ فردی که داد می‌زند، بی ادب است؟ اما او با تربیت است چون از حقش دفاع می کند. اقتضای نقش مان چیست؟ اگر مطابق با آن رفتار کردم، درست است، پس فردی با تربیت هستم؟  همه اینها مهارت است و باید به این مهارت ها توجه کنیم.\r\nوی ادامه داد: رسانه‌ها تا کنون عملکرد خوبی داشته‌اند و فرهنگ موجود را با توجه به تهاجمات، حفظ کرده‌اند. باید بپذیریم که مرزها برداشته شده است و شاهد تهاجمات هستیم پس رسانه مقصر نیست او عملکرد خوبی داشته است.\r\nاین مدرس دانشگاه با اشاره به دلایل عدم موفقیت رسانه‌ها در تعلیم و تربیت گفت: معتقدم رسانه‌های ما به لحاظ کمی، پس از انقلاب توسعه بسیاری داشتند. ظرفیت اینترنت، شبکه های مجازی و بسیاری از موارد سبب شده است تا جایگاه بدی نداشته باشیم. جمعیت مان دو برابر شده و به لحاظ ظرفیت توسعه یافته ایم. همچنین تهاجمات نسبت به پیش از انقلاب افزایش یافته است. در سال 57 کسی در خانه تلویزیون نداشت و حتی مسافرت ها کمتر بود. اما امروزه شاهد مسافرت های بسیاری از سوی مردم هستیم و البته در هر خانه یک تلویزیون و ماهواره وجود دارد. همه این مسائل سبب می شود که آنها در این رفت و آمدها و به واسطه شبکه های ماهواره ای شاهد فرهنگ های غرب باشند و از آنها تأثیربگیرند.\r\nوی افزود: حس حاکم بر رسانه‌های پیش از انقلاب با امروز بسیار متفاوت شده است. رسانه‌ها زحمت بسیاری کشیده‌اند اما آیا به ایده‌آل دست یافته‌ایم؟ خیر به ایده‌آل نرسیده‌ایم. طبیعی است که وضعیت موجود ما را راضی نمی کند. ما در دوران دفاع مقدس و حتی در حفظ و تثبیت آن خوب عمل کرده ایم؛ امروز شاید می توانستیم عملکرد بهتری داشته باشیم.\r\nحجت‌الاسلام والمسلمین طاهررضی اظهار کرد: وی ادامه داد: خودروی هر کشور نشانگر دانش آن کشور است، اما در این حوزه هم عملکرد ضعیفی داشتیم. مشکل عمده ما در سطح کلان است و ریشه ضعف دقیقا در همین بخش وجود دارد. در شبکه های مجازی هم وضعیت مناسبی نداریم و شاهد تولیدات محتوای اندکی هستیم و بیشترین فعالیت های مان به کپی کردن محتواست.\r\nوی افزود: 40 سال را با فرازو نشیب پشت سر هم گذاشتیم و امیدواریم در چهل سال دوم فرهنگ از جایگاه بسیاری برخوردار باشند. همچنین امروزه خانواده ها دارای مشکلات اقتصادی هستند؛ بنابراین تربیت و مفاهیم اخلاق می تواند بخشی از مشکلات و دغدغه های اقتصادی شرایط کنونی را حل کند و این دو متغییر می تواند تعادلی را برقرار کند و خانواده ها به پیشرفت برسند.\r\nدر ادامه عباس شکرفروش، استاد دانشگاه با اشاره به معنای لغوی تعلیم و تربیت، اظهار کرد: تعلیم آموزش بدون پسوند است. اگر نوعی تعلیم خاص را منظورمان باشد، باید برایش قید بیاوریم که برای مثال می‌توانیم تعلیمات دینی را عنوان کنیم. زمانی که قیدی برای تعلیم نباشد، دامنه شمول آن بسیار می‌شود.\r\nوی بیان کرد: نسل امروز ما دائما در حال به روز شدن هستند و اطلاعات بسیاری را مشاهده می‌کنند و گاهی اوقات تبلیغات اثر معکوسی بر آنها در پذیرش پیام می‌گذارد. برای مثال شاهد تعدد برنامه‌های بسیاری در رسانه‌های تصویری، تعدد کتاب و حجم بسیاری از مطالب و پیام‌ها هستیم اما اثرگذاری آنها کم است.\r\nشکرفروش اظهار کرد: امروز رسانه‌های متعدد و متفکر بیکار نشسته‌اند و متأسفانه با این شرایط رسانه‌ها کم کاری کرده‌اند. رسانه‌ها ما به روز نبوده‌اند و شاهد یک کار حرفه‌ای برای جذب مخاطب و انتقال پیام از رسانه‌ها نبودیم.\r\nوی بیان کرد: رسانه‌های ما نتوانستند اعتماد مخاطب را به صورت کامل جلب کنند. همچنین شاهد کم کاری رسانه‌ها در تولید محتوای غنی بودیم. رسانه‌ها باید بتوانند تا با زبان هنر، محتوای مناسبی را برای مخاطبان ارائه کنند و این اتفاق کمتر رخ داده است.\r\n\r\nاین مدرس دانشگاه تصریح کرد: رسانه‌های ما باید بتوانند اعتماد مخاطب را به صورت کامل جلب کنند. همچنین نباید شاهد کم کاری رسانه‌ها در تولید محتوای غنی باشیم. رسانه‌ها باید بتوانند تا با زبان هنر، محتوای مناسبی را به مخاطبان ارائه کنند و این اتفاق کمتر رخ داده است.\r\nوی افزود: عدم اهمیت رسانه در دیدگاه مسئولان، عدم برنامه‌ریزی و نبود چشم‌انداز در روش علمی تولید محتوا برای ارتقای فرهنگ جامعه از دیگر مواردی است که طی این سال ها شاهد بودیم.\r\nشکرفروش اظهار کرد: زمانی که پیام رسان های داخلی مطرح شد، مردم با چالش جدی در این زمینه روبرود شدند درحالی که رسانه ها می‌توانند در این زمینه کمک هایی به جامعه داشته باشند.\r\nوی یادآور شد: معتقدم در گفتگو باید سناریو نویسی شود اما آیا شبکه ها و رسانه‌های ما برنامه ریزی دقیقی دارند. رسانه های متعدد و متکثرغربی بیکار نشسته‌اند و نقشه‌هایی برای ما دارند. همچنین زمانی که جنگ رسانه ای را شاهد هستیم باید خانواده ها را جدی بگیریم.\r\nاین مدرس دانشگاه با اشاره به آیه 11 سوره یاسین گفت: قرآن برای کسی سودمند خواهد بود که درد را درون خود مشاهده کند. یعنی رسانه ها اگر می‌خواهند تأثیرگذار باشند ابتدا باید به خود مراجعه کنند و به تقویت خودشان بپردازند.\r\nوی افزود: زمانی که رسانه ها از اشاره ها صحبت می‌کنند، تبدیل به ضبط صوت می‌شوند. آنها باید یک تفاوت بنیادین ایجاد کنند تا مخاطبان به هنگام برخورد با پیام منفعل نباشند.\r\nشکرفروش اظهار کرد: گاهی اوقات فضای فرهنگی و اندیشه ای جامعه ای را به دلیل رفتارهای یک جوان تحلیل می کنم اما واقعیت این نیست چراکه بسیاری از افراد در منزل هستند و همه آنها کننده رفتارهایی نیستند که ما بر روی یک فرد مشاهده کردیم. در تحلیل پایه باید همه جوانان را ببینیم.\r\nوی افزود: اگر بدانیم رسانه‌ها چه برنامه‌ای دارند و چگونه مخاطبان را تحت تأثیرقرار می‌دهند، دیگر مخاطبان مان فعال هستند و منفعل نخواهند بود. رسانه ها باید با اندیشه ها، روحیه‌ها و رویه‌های جدید آشنا شوند؛ چراکه غرب بیکار ننشسته است و برای مان در حال برنامه ریزی هستند و فعالیت می کنند.\r\nاین استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه ها باید به اساتید و نخبگان اهمیت بیشتری دهند حتی اگر نخبه ای سلیقه نسل امروز نباشد. امروزه چهره های ماندگار هیچ جایگاهی ندارند و پربیننده ترین شبکه ها به هنرپیشه ها با آرایش و پوشش خاصی اختصاص می دهند. زمانی که از رسانه ها جویا می شویم چرا ذوق و سلیقه مخاطب را تغییر می دهید؛ پاسخ می دهند که ساختار فرهنگی جامعه این گونه است درحالی که رسانه ها خودشان ذوق و سلایق مخاطبان شان را تغییر می دهند....
در یکصد و هفتمین نشست تخصصی زرین قلم مطرح شد

احمد دهقان: کتاب‌نویسی بسیار ساده‌تر از نویسندگی است

نویسنده برجسته کشور در نشست رونمایی از کتاب «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد»‌ گفت: در جامعه امروز، خیلی‌ها حتی برای مد هم که شده یک داستان می‌نویسند و از این جهت، کتاب نوشتن بسیار ساده است اما این که کسی بتواند نویسنده باشد و ذهن نویسندگی داشته باشد، بسیار مهم است.

به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای رسانه و شبکه های اجتماعی،آیین رونمایی از رمان «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد» با حضور نویسنده کتاب، ندا رسولی و اساتید ادبیات، احمد دهقان، مجید قیصری، زهیر یاری، ولی‌الله نوروزی و جمع زیادی از علاقه‌مندان در فرهنگسرای رسانه و شبکه‌های اجتماعی برگزار شد.

در ابتدای این مراسم و پس از خوشامدگویی مجری برنامه، اسماعیل باستانی، هنرمندان برجسته کشور به روی صحنه آمدند و با اجرای یک قطعه زنده و خوانش بخش‌هایی از کتاب «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد»، حال و هوای خاصی به مجلس دادند. در همین بخش، ولی‌الله نوروزی، یک قطعه زنده را نواخت و پس از او، زهیر یاری، بازیگر سینما و تلویزیون، قسمتی از این کتاب را برای حاضران در جلسه خواند.

در ادامه اسماعیل باستانی، مجری برنامه از مهمانان جلسه درخواست کرد تا به روی صحنه بیایند و ندا رسولی و مجید قیصری برای معرفی این کتاب به روی صحنه آمدند.

روایت‌های واقعی از ورود نیرو‌های متفقین به ایران، زمینه‌ساز نوشتن رمان

ندا رسولی، اولین سخنران برنامه بود. او راجع به جدیدترین کتاب خود گفت: ایده اولیه این داستان، از این‌جا شروع شد که یکی دو روایت واقعی از این تاریخ شنیدم که بسیار تاثیرگذار بود. این دو روایت مربوط به ورود متفقین به ایران، اشغال ایران و قحطی بود. همین موضوع باعث شد تا این مقطع از تاریخ را مطالعه کنم و متوجه شوم که چه اتفاقات جالبی در آن برهه رخ داده است و می‌توان روی آن کار کرد. باید بگویم که آن روایت‌ها را از مادرم شنیدم و ایشان نیز آن را از پدربزرگ و مادربزرگم شنیده است که در آن مقطع زندگی می‌کردند. در حقیقت، این چند داستان، دستمایه‌ای برای نوشتن این کتاب شد.

او در پاسخ به سوال مجری برنامه مبنی بر واقعی بودن یا خیالی بودن روایات در این کتاب گفت: وقتی این مقطع تاریخی را مطالعه می‌کردم، تلاش کردم تا چارچوب اصلی تاریخ را در نوشتن کتاب رعایت کنم و از این جهت، لطمه‌ای به آن وارد نشود. علاوه بر این، تلاش کردم تا با استفاده از تخیل، این موضوع را غنی‌تر کنم تا بتوانم جهان داستانی خود را بنویسم. به صورت کلی باید بگویم که نوشتن یک داستان برمبنای تاریخ، کار بسیار سختی است؛ به این دلیل که شما باید قصه‌سازی کنید و در عین حال حواستان باشد که به آن چارچوب، لطمه‌ای وارد نشود و دچار تغییر نگردد.

مجید قیصری دیگر سخنران این جلسه رونمایی کتاب بود. او در مقدمه صحبت‌های خود گفت: وقتی شما چیزی را از دست می‌دهید، اگر برایتان عزیز باشد، به سختی می‌توانید آن را فراموش کنید. از همین منظر، وقتی شما عزیزترین نزدیکانتان را در جنگ از دست می‌دهید، جنگ معنا و مفهوم دیگری برای شما پیدا می‌کند. مطمئنا وقتی شما چیزی را از دست می‌دهید، دیگر جای هیچ شیرینی برایتان باقی نمی‌ماند و همه چیز تلخ می‌شود.

او در ادامه صحبت‌های خود، به کتاب «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد» اشاره کرد و گفت: به نظرم، بحث دوری و نزدیکی وقایع در این داستان مطرح نیست بلکه بحث جذابیت است. نویسنده از یک سوژه خوشش می‌آید و دیگر فرقی نمی‌کند که آن سوژه مربوط به سال ۱۳۲۰ باشد یا مربوط به دهه ۶۰ هجری و حضرت سیدالشهدا باشد. به نظرم، نکته مهم در یک کتاب این است که نویسنده توانسته باشد که از پس زمان و مکان بربیاید. به نظرم، نویسنده در جایی قرار گرفته است که ما نمی‌دانیم کجاست. او در متن خود اصلاحات ترکی را آورده است که برای ما مانوس نیست. این کتاب، یک اثر درخور و قابل اعتنایی است. به نظرم برگزاری جلسات رونمایی کتاب، قواعد و قوانینی دارد که باید رعایت شود. همان طور که برای فیلم‌ها مراسم فرش قرمز گرفته می‌شود، باید چنین فضایی را برای کتاب نیز فراهم کنیم.

ندا رسولی در پاسخ به سوال مجری برنامه، ‌مبنی بر سفر کردن نویسنده در تاریخ به واسطه این کتاب گفت: وقتی تاریخ این مقطع را مطالعه می‌کردم، متوجه شدم که نیروهای متفقین از شمال و جنوب وارد ایران شده بودند. تقریبا آشنایی زیادی با جنوب کشور نداشتم اما به واسطه ارتباطاتی که با شمال کشور و به ویژه آذربایجان داشتم، روایت کتاب را بر اساس این منطقه آغاز کردم.

 

قیصری در بخش دوم صحبت‌های خود ضمن اشاره به شخصیت‌پردازی در این کتاب گفت: در ابتدا می‌خواهم که یک شمای کلی از این داستان به مخاطبان ارائه بدهم تا بدانند که با چه فضایی روبه‌رو هستند. این داستان، دو روایت را به موازات هم جلو می‌برد؛ یکی از این داستان‌ها، روایت من راوی دارد که به واسطه یک جوان روایت می‌شود. این داستان فضای شهری دارد و در اردبیل دنبال می‌شود. همزمان با این داستان، یک داستان دیگر نیز داریم که به صورت دانای کل روایت شده و در آن، ماجراهای سال ۱۳۲۰ روایت می‌شود. در ابتدا فکر می‌کردم که این دو روایت موازی با همدیگر جلو می‌رود اما با پیش رفتن در داستان متوجه شدم که این دو روایت از جایی به بعد، از هم جدا شده و جداگانه روایت می‌شوند. به نظرم، در این‌جا نویسنده باید اطلاعاتی می‌داد تا ما بفهمیم که این دو روایت اختلافی نزدیک به ۲۰ سال با یکدیگر دارند و جدا هستند. چیزی که برای من در متن داستان مهم بود و دوست داشتم که به آن پرداخته شود، این است که ما از یک روایت خرد که فقط چند روستا را دربر می‌گیرد، می‌خواهیم یک تصویر کلی از ایران را نمایش بدهیم. در حقیقت، با استفاده از روایات خرد می‌خواهیم تصویر کلی از جنگ را به نمایش دربیاوریم. با این حال باید بگویم که آن چیزی که دوست داشتم، به من ارائه نشد. انتظار من این بود که بدانم در سال ۱۳۲۰، چه کسی پادشاه مملکت است؟ چه اتفاقاتی در آن زمان رخ می‌دهد و … اما از آن‌جا که آدم‌ها بسیار درگیر روزمرگی شده‌اند، کمتر کسی به این مساله توجه می‌کند. در حقیقت، در این کتاب، هیچ حرفی از کسانی که به نوعی دست‌اندرکار این اتفاقات شوم هستند، به میان نمی‌آید و هیچ اطلاعات تاریخی از این جغرافیا به من داده نمی‌شود. این‌ها از جمله حلقه‌های مفقوده این داستان است. علاوه بر این، باید بگویم که وقتی این کتاب را می‌خوانید، بدون آنکه بدانید نویسنده کتاب چه کسی است، حس زنانه او را حس می‌کنید.

تصویر روی جلد، برگ برنده رمان «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد» است

اسماعیل باستانی در ادامه صحبت‌های مجید قیصری راجع به این کتاب گفت: یکی از برگ برنده‌های این کتاب، تصویر روی جلد آن است. باید بگویم که جلد این کتاب بسیار جذاب بوده و برای جذب مخاطب خیلی مهم است. باید بگویم که اصولا مخاطبان ما نویسنده‌ها را نمی‌شناسند و به همین دلیل وقتی به کتاب‌فروشی مراجعه می‌کنند، تنها به قفسه کتاب نگاه کرده و هر کدام که جذاب‌تر باشد و او را جلب کند، می‌خرد. از همین‌منظر، طرح جلد این کتاب بسیار خلاقانه و هنرمندانه است. طراح این جلد، فرزاد ادیبی است که به نظرم بسیار خوش‌ذوق عمل کرده است.

قیصری راجع به تاثیر جغرافیا در این کتاب گفت: اگر شما متنی داشته باشید که جغرافیا در آن نقش تعیین‌کننده‌ای نداشته باشد، خیلی ایراد ندارد اگر جغرافیا را به صورت سطحی بیان کنید. به نظرم، این کتاب، تاریخ را روایت می‌کند و در زیر پوست آن، از سنتی صحبت می‌کند که وابسته جغرافیا بوده و بر آن تاثیرگذار است. به نظرم، روی این مسائل می‌شد تمرکز ویژه‌ای داشت و استفاده از این تکنیک‌ها بسیار به رنگ و بوی آن کمک می‌کرد و آن را به سمت بومی‌شدن می‌برد. برای مثال، یکی از چیزهایی که بسیار دوست داشتم در این کتاب بخوانم، مربوط به ریزه‌کاری‌های سنتی در آن مناطق بود اما عملا چیزی دستم را نگرفت. مثلا تا انتهای داستان، هیچ تصویری از سربازان روس ندارم با این که بسیار دلم می‌خواست تا راجع به جزئیات آن باخبر شوم.

تمام شخصیت‌های داستانی به خوبی توسط نویسنده مدیریت شده است

او اضافه کرد: البته باید بگویم که ایشان انصافا نمره خوبی از این نوشته می‌گیرد چرا که آن را مدیریت کرده است. منظورم از مدیریت این است که او توانسته است، شخصیت‌ها را مدیریت کرده و از دستش خارج نشود. البته ایشان نویسنده جوانی است و با نوشتن بیش‌تر می‌تواند پیشرفت قابل ملاحظه‌ای کند. اگر چه جاهایی از داستان از دستشان خارج شده بود. مثلا در مواردی از کتاب، تعلیق‌هایی ایجاد شده بود که خیلی مناسب نبود. این موضوع به مدیریت داستان توسط نویسنده برمی‌گردد. ایشان می‌تواند با تکرار و تمرین بیش‌تر این موارد را نیز مدیریت کند. به نظرم اگر یک سرویراستار قوی در نشر وجود داشته باشد، متن را بخواند و همه این جزئیات را دربیاورد، متن از آب و گل درمی‌آید و خلاهای آن جبران می‌شود. ما چنین چیزی را در سینما و تئاتر داریم و بر همین اساس، متن نمایش‌نامه یا فیلم‌نامه چندین بار بازنویسی می‌شود اما در حوزه ادبیات، از این موضوع فقیر هستیم. امیدوارم روزی برسد که انتشارات‌های ما به این‌جا برسند که با استفاده از سرویراستاران جدی و قدرتمند، کارها را بخوانند. در این‌جا است که تحولی جدی در ادبیات ما رخ خواهد داد.

ندا رسولی در بخش دیگری از صحبت‌های خود، دلیل انتخاب دو راوی را توضیح داد و گفت: وقتی طرح این رمان را نوشتم، ۴-۵ فصل اول را با من راوی نوشتم اما بعدا دیدم که این راوی به تنهایی جوابگو نیست و بنابراین باید این اتفاق صورت بگیرد و بر همین اساس عمل کردم. از آن‌جا که زمان دو داستان و نوع روایت متفاوت بود، یک راوی جوابگو نبود و نمی‌شد که از یک راوی استفاده کنم. باید بگویم که در ابتدای نوشتن این کتاب، بسیاری از شخصیت‌ها حضور نداشته و تعریف نشده بودند. با این حال، وقتی کار جلوتر می‌رفت، کم‌کم آنان را اضافه کردم. شخصیت‌های این کتاب تلفیقی از واقعیت و تخیل هستند. بدین معنی که اگر یکی دو ویژگی در جهان بیرون می‌بینم، سعی می‌کنم که آن را با استفاده از تخیل غنی کنم و شخصیت جدیدی بسازم.

قیصری در پاسخ به سوال دیگر مجری مبنی براین که آیا می‌توان این کتاب را یک داستان قهرمان‌محور و ضد جنگ دانست یا خیر؟ گفت: به این موضوع فکر نکردم اما بعید است که بتوان چنین معنایی را برای آن تعریف کرد چرا که قهرمان ندارد و البته شخصیت اصلی آن در پایان، ضد قهرمان می‌شود. در مقابل، باید بگویم که این داستان، یک داستان بومی است و نویسنده تلاش کرده است تا یک روایت بومی را به ما بدهد. دلیل این موضوع این است که کتاب، جغرافیای اردیبل در دهه ۲۰ را روایت می‌کند. یکی از چیزهایی که نه در این کار بلکه در تمام رمان‌های بومی باید مدنظر قرار بگیرد، جزئی‌پردازی است. برای مثال،‌ یکی از اتفاقات مهمی که در اردبیل رخ می‌دهد، در مقبره شیخ صفی است که در کتاب فقط به نام او اشاره شده است. این‌ها دقیقا همان ریزه‌کاری‌های داستان است که دوست داشتم در متن کتاب بیاید و خواننده را در خود غرق کند. نوشتن یک جور نقاشی‌کردن است که نویسنده در آن، به جای استفاده از رنگ، از قلم استفاده می‌کند. در این کتاب، به دنبال این بودم که درخت‌ها، پرنده‌ها، حصار و … روایت شود اما در مواردی از این موضوع صحبت نشده بود.

نویسنده کتاب «هیچ کس این زن را نمی‌شناسد» راجع به شخصیت‌های این کتاب صحبت کرد و گفت: یکی از شخصیت‌های فرعی این کتاب، بیش از همه توجه من را به خود جلب کرد و او را بسیار دوست داشتم. تقریبا سعی کردم تا با تمام شخصیت‌های داستان خود زندگی کنم. این موضوع را از استاد دهقان یاد گرفتیم که وقتی می‌خواهیم یک رمان بنویسیم باید تمام تمرکز خود را بر روی رمان بگذاریم تا به سرانجام برسد.

در ادامه جلسه، زهیر یاری بخش دیگری از این کتاب را که متعلق به فصل پانزدهم بود را خواند و با استقبال خوب حاضران در جلسه همراه شد.

در جامعه امروز، کتاب‌نویسی ساده‌تر از نویسندگی است/ ندا رسولی آثار زیادی خواهد نوشت

در بخش بعدی این جلسه، احمد دهقان صحبت کرد و درباره کتاب ندا رسولی گفت: بعضی‌ها نویسنده هستند اما بعضی‌ها فقط یک کتاب می‌نویسند. خانم رسولی از کسانی است که کتاب‌ها خواهد نوشت. در جامعه امروز ما که کتاب‌نوشتن خیلی ساده است، خیلی‌ها یک کتاب می‌نویسند. حتی برای مد هم که شده یک داستان می‌نویسند و از این جهت، کتاب نوشتن بسیار ساده است اما این که کسی بتواند نویسنده باشد و ذهن نویسندگی داشته باشد، بسیار مهم است. مهم‌ترین ویژگی خانم رسولی این است که او نویسنده است و یک کتاب‌نویس نیست. این اثر ایشان، یک شروعی برای کارهای بسیاری است که فکر می‌کنم خواهند نوشت و بعدها اسم ایشان را بیش‌تر خواهیم شنید. باید بگویم که به نظر من، کسی که باید نویسنده بشود، نویسنده خواهد شد و شما فقط باید به او کمک کنید و نیازی نیست چیزی یاد او بدهید. در حقیقت، با این موضوع مخالفم که یک استاد بیاید و شخصیت‌پردازی و … را تعریف کند. به نظرم، این کار به هیچ وجه، کار یک کارگاه نیست و نباید اتفاق بیفتد اما آن استاد باید راهنمایی کند و فوت و فن نوشتن را یاد بدهد. این موضوع است که مهم است. کسانی که می‌خواهند یک نویسنده شوند، موقعیت، راوی و … را بلد هستند و نباید آنان را جداگانه به آنان یاد داد. نکته مهم آموزش این است که این مواد، چگونه به هم وصل شوند و چه‌طور نوشته شوند. مشورت کردن از این جهت درست است که بیایم و بگویم که چرا این کار را کردی و باید داستان را از ابتدا بنویسی. برای خانم رسولی این اتفاق افتاد که باعث شد به او بگویم داستان را از ابتدا بنویسد اگر چه او پایان‌ها را بسیار خوب می‌نوشت. به همین دلیل است که می‌گویم تمام این نوشته‌ها کار خودش است و من یک کلمه هم به آن اضافه نکردم. مطمئنا هر کس دنیای خود را دارد و دوست دارد راجع به یک موضوع بنویسد. به نظرم، نویسنده‌ای که می‌خواهد نویسنده بشود را باید کمک کرد تا بتواند این کار را انجام دهد اما اینکه بخواهید او را بسازید، امکان‌پذیر نیست. وقتی ایشان طرح‌شان را آغاز کردند و چند فصلی از کتاب را نوشتند، به ناگاه آن‌چنان جوششی درشان رخ داد که بقیه را با سرعت نوشتند و تا انتها با یک نثر روان جلو رفتند.

ندا رسولی در مورد کتاب بعدی خود صحبت کرد و گفت: داستان بعدی من، یک داستان بومی مربوط به زلزله بم است.

او هم‌چنین در مورد مواردی که به کتاب وارد شد صحبت کرد و گفت: باید بگویم که من نمی‌خواستم تاریخ بنویسم بلکه می‌خواستم رمان بنویسم. از همین منظر، این موضوع برایم کافی بود که رمان در بستر تاریخی شکل بگیرد. در حقیقت می‌خواستم تاریخ را بستری قرار بدهم که به انسان‌ها برسم؛ به آدم‌هایی که در یک مقطعی گیر افتاده‌اند و قربانی روزگار آن موقع شده‌اند.

مجید قیصری در پاسخ به این صحبت نویسنده کتاب گفت: ما یک رمانی به نام «بازمانده روس» را داریم. داستان آن در یک کاخ انگلیسی‌ می‌گذرد و مربوط به یک داستان عاشقانه سر پیش‌خدمت با یک خانم است و نمی‌تواند این عشق را به او ابراز کند. با این‌حال، در بستر این داستان، تاریخ جنگ را می‌بینید. در حقیقت، یکی از کلیدی‌ترین قسمت‌های داستان در همان‌جا رخ می‌دهد. دقت داشته باشید که در رمان‌نویسی باید فضا بسازیم و تا زمانی که این فضا ساخته نشود، چیزی به من منتقل نمی‌شود. بنابراین، وقتی شما به من، فکت‌های مستقیم تاریخی را می‌دهید، باید حال و اوضاع آن را نیز بیان کنید. این‌ها مطالبی است که شما به عنوان یک مخاطب، مدام از خود می‌پرسید و باید توسط نویسنده جواب داده شود.

 

وی ادامه داد: اگر دقت کنید می‌بینید که داستان مطرح شده در این کتاب، یک جنگ است چرا که ایران در جنگ جهانی دوم اعلام بی‌طرفی می‌کند اما به صورت ناخواسته یک قحطی بسیار عظیمی بر ما تحمیل می‌شود. حرف من این است که شخصیت‌های این داستان، هیچ واکنشی نسبت به این قحطی نشان نمی‌دهند و هیچ اعتراضی نسبت به این موضوع بیان نمی‌کنند. هوش داستانی به من می‌گوید چه‌طور می‌شود که یک نفر از خود نپرسد که چه کسی روس‌ها را به ایران راه داده است.

ندا رسولی در پاسخ به مجری برنامه، پیرامون انتخاب روح انسانی در این داستان گفت: اگر بخواهم بگویم که چرا تاریخ را انتخاب کردم باید بگویم که در مواجهه با تاریخ به صورت خواسته یا ناخواسته، با موضوعات ویژه انسانی روبه‌رو می‌شوید و فکر می‌کنم که ادبیات خیلی می‌تواند به این موضوعات بپردازد و از جهت بسیار ارزشمند است. من برای نوشتن این کتاب، منابع بسیار زیادی را مطالعه کردم. برای مثال، کتاب «اردبیل در گذرگاه تاریخ قحطی بزرگ» و … را خواندم. این موضوعی که توسط آقای قیصری مطرح شد را در مردم ندیدم. مردم ترسان، قحطی‌زده و گرفتار در جنگ را دیدم که کاری نمی‌توانستند بکنند. در حقیقت، در منابعی که می‌خواندم، مساله ای ندیدم که بخواهم به سمت آن بروم و اشاره کنم. حتی اگر در تاریخ شفاهی‌هایی که می‌شنیدم، تلنگری مبنی بر قد علم کردن مردم در برابر روس‌ها را می‌دیدم، مطمئنا به سمت پاسخ دادن به آن می‌رفتم اما چیزی ندیدم.

نویسنده کتاب، شخصیت و فضا را مدیریت کرده است/ نمره قابل قبول برای یک نویسنده کار اولی

مجید قیصری در بخش پایانی صحبت‌های خود به نکات مثبت این کتاب اشاره کرد و گفت: آن بخشی که مربوط به داستان آن نانوا بود، برایم بسیار جذاب بود و با آن ارتباط خوبی برقرار کردم. علاوه بر این، شخصیت داشی‌خان،‌ بسیار مناسب نوشته شده بود. او کسی است که مواد غذایی احتکار می‌کرد و طمع داشت و به نظرم خانم رسولی به خوبی ایشان را روایت کرده بودند. البته همه این شخصیت‌های جای بیش‌تری برای پرداخت نیز داشتند. به نظرم، در مواردی جا داشت که مطالب به صورت کامل‌تری پرداخت شود و داستان با جزئیات بیش‌تر روایت شود. به نظرم، این کتاب به عنوان یک کار اولی، نمره قابل قبولی می‌گیرد. ایشان توانسته است شخصیت‌ها و فضا را مدیریت کند و دو داستان را در یک نقطه به همدیگر برساند. در کل باید بگویم که این کتاب دارای متن جذاب و پرکششی است. علاوه بر این، از راوی‌های زن استفاده شده است که بسیار ارزشمند است. به نظرم، خواننده از خواندن این کتاب، حوصله‌اش سر نمی‌رود و پر کشش تا آخر آن می‌رود.

ندا رسولی در بخش پایانی صحبت‌های خود گفت: در نوشتن این کتاب تلاش کردم با وجود این که کتاب برای سال۱۳۲۰ است، داستان بیان شده امروزی باشد. دوست داشتم که دغدغه‌هایم، دغدغه شخصیت‌های امروز باشد. امیدوارم که موفق بوده باشم.

در پایان این جلسه، کتاب «هیچ کس آن زن را نمی‌شناسد» با حضور احمد دهقان، محید قیصری، زهیر یاری، ولی‌الله نوروزی و جمع زیادی از علاقه‌مندان رونمایی شد.

نظر بدهید

Be the First to Comment!

avatar
wpDiscuz